Gdy zabraknie jednego z rodziców

Na nasze dorosłe życie wpływa wiele czynników – miejsce i środowisko, w jakim się wychowaliśmy, genetyka, doświadczenia i relacje z innymi ludźmi, a szczególnie z rodzicami. O tym, jak duże znaczenie w przyszłości ma wczesna relacja z matką i ojcem, rozmawiamy z psycholog Malwiną Kołaczkowską.

„Kurier Nauczycielski”: – Jakie skutki niesie brak fizycznej lub (i) emocjonalnej obecności jednego z rodziców?

Malwina Kołaczkowska: – Zacznijmy od relacji z mamą, pierwszą i najważniejszą dla każdego z nas. To, co przeżyliśmy z mamą w pierwszych latach życia, będzie nam towarzyszyło przez cały proces stawania się dorosłym, a każda przerwana taka więź, szczególnie ta, która występuje we wczesnym okresie życia, staje się przyczynkiem do traumy. Osoby, które odczuwają niedosyt relacji z mamą, często nieświadomie starają się go wypełnić na przykład jedzeniem, szczególnie słodkim, czy pracoholizmem.

– Jaki to może mieć wpływ na relacje z partnerem w dorosłym życiu?

– Partner może w jakimś stopniu reprezentować dla nas rodzica, a każdy nawet najmniejszy deficyt jego uwagi możemy odbierać jako zagrożenie dla relacji z nim. Złość na partnera często jest powodowana żalem z czasów dzieciństwa, żalem do mamy za brak jej uwagi i miłości.

– Jaką rolę odgrywa ojciec w życiu chłopaka, a później mężczyzny?

– Ojciec jest pierwszym wzorem męskości dla swojego syna. Kiedy ojciec jest fizycznie lub emocjonalnie niedostępny, może to mieć długoterminowe konsekwencje. Od ojca syn się uczy, jak być mężczyzną i jak traktować kobiety. Ojciec symbolicznie prowadzi syna do świata, daje siłę do realizacji sukcesów. Dobra relacja z ojcem daje poczucie, że poradzimy sobie w zewnętrznym świecie. Ojciec buduje w synu sprawczość i poczucie własnej wartości.

– Co się dzieje, gdy tego kontaktu zabraknie?

– Często pojawiają się uzależnienia, depresja, trudności w podejmowaniu działań, problemy z budowaniem relacji, z kontrolowaniem agresji. To rodzi trudne relacje z dziećmi lub partnerkami. Konsekwencją emocjonalnego braku ojca jest głębokie zranienie, poczucie okradzenia ze szczęśliwego dzieciństwa. To ogranicza w dorosłym życiu w różnych obszarach – zdrowia, relacji, pracy i poczucia własnej wartości.

– A jak relacja z ojcem wpływa na przyszłe życie dziewczynki?

– Ojciec dla córki jest pierwszym mężczyzną i często jej pierwszą miłością. Wprowadza ją w życie, buduje w niej odwagę, poczucie własnej wartości i zapewnia strukturę, co w ujęciu psychologicznym oznacza wprowadzanie norm, reguł zachowania oraz bezpiecznego pokazywania świata zewnętrznego.

Od ojca syn się uczy, jak być mężczyzną i jak traktować kobiety. Ojciec symbolicznie prowadzi syna do świata, daje siłę do realizacji sukcesów.

– A co jeśli ojciec nie dostrzega córki?

– Jeśli ojciec jest dla niej fizycznie lub emocjonalnie niedostępny, rozwija się w niej wewnętrzny głód miłości, akceptacji i poczucia bezpieczeństwa.

– Jak rzutuje to na jej dorosłe życie?

– W dorosłym życiu kobieta może próbować zaspokoić te braki w relacjach z partnerem, często wybierając mężczyzn przypominających jej ojca lub poszukując cech, których brakowało jej w dzieciństwie. Kobiety, które doświadczyły emocjonalnego lub fizycznego braku ojca, są skłonne wiele poświęcić, aby zdobyć miłość, uwagę i poczucie bezpieczeństwa. Oczywiście żaden partner, żadna inna relacja nie będzie w stanie w pełni uzupełnić tego wewnętrznego głodu. Brak ojca wiąże się również z silną potrzebą udowodnienia, że sobie poradzi w życiu, a to bywa powodem stresu i zmęczenia.

Rozmawiała: Wioleta PIRÓG

Malwina KOŁACZKOWSKA – psychotraumatolog, psycholog, terapeuta ustawień systemowych, psychobiolog, konsultantka Totalnej Biologii oraz trenerka metody EFT/Cellular EFT. Specjalizuje się w pracy z traumą i jej wpływem na funkcjonowanie psychiczne, emocjonalne oraz relacyjne.